Botanische omschrijving
Alstroemeria (Incalelie of Peruaanse lelie) is een geslacht van meerjarige, kruidachtige planten uit de familie Alstroemeriaceae. Het geslacht omvat ongeveer 50 tot 60 soorten die van nature voorkomen in Zuid-Amerika, voornamelijk in Chili, Brazilië, Peru en Argentinië. Door hun langdurige bloei, opvallende bloemen en uitstekende houdbaarheid als snijbloem behoren Alstroemeria’s wereldwijd tot de populairste sierplanten voor borders, bloemperken en boeketten.
De planten ontwikkelen een sterk vertakt, ondergronds wortelstelsel met vlezige, knolachtige wortels en korte wortelstokken waarin voedingsstoffen worden opgeslagen. Vanuit deze ondergrondse delen verschijnen elk voorjaar nieuwe, rechtopstaande stengels die, afhankelijk van de soort en cultivar, een hoogte bereiken van ongeveer 30 centimeter tot meer dan 1,5 meter. De stengels zijn stevig, vrijwel onvertakt en dragen langs hun lengte talrijke bladeren.
Een bijzonder botanisch kenmerk van Alstroemeria is de zogenoemde resupinatie van de bladeren. Tijdens hun ontwikkeling draaien de bladstelen ongeveer 180 graden, waardoor de oorspronkelijke onderzijde van het blad uiteindelijk naar boven gericht is. Hierdoor lijken de bladeren omgekeerd aan de stengel bevestigd. De bladeren zijn lancetvormig tot elliptisch, gaafrandig, frisgroen en hebben een gladde, licht glanzende structuur.
De bloei vindt plaats van de late lente tot ver in de zomer, waarbij veel moderne cultivars bij gunstige omstandigheden tot in de herfst blijven doorbloeien. De bloemen verschijnen in losse schermvormige bloeiwijzen aan de top van de stengels. Elke bloem bestaat uit zes bloemdekbladen, waarvan de drie binnenste vaak voorzien zijn van opvallende donkere strepen, vlekken of gespikkelde tekeningen die als nectarwijzers dienen voor bestuivende insecten. De bloemkleuren variëren sterk en omvatten wit, crème, geel, oranje, zalmroze, roze, rood, paars en diverse tweekleurige combinaties. Dankzij deze grote kleurvariatie zijn duizenden cultivars ontwikkeld.
De bloemen worden voornamelijk bestoven door bijen, hommels, vlinders en andere nectarzoekende insecten. Na de bloei ontwikkelen zich droge, doosvormige vruchten die bij rijpheid openspringen en talrijke kleine, ronde zaden vrijgeven. In de tuin worden cultivars echter meestal vegetatief vermeerderd door het scheuren van de wortelstokken of door professionele weefselkweek, zodat de gewenste eigenschappen behouden blijven.
Alstroemeria groeit het best op een zonnige tot licht beschaduwde standplaats in een humusrijke, goed doorlatende en matig vochtige bodem. De planten houden van een gelijkmatige vochtvoorziening tijdens het groeiseizoen, maar verdragen geen langdurige natte grond in de winter. Een mulchlaag helpt de bodem koel en vochtig te houden en beschermt tegelijkertijd de ondergrondse wortels tegen temperatuurschommelingen.
De winterhardheid verschilt per soort en cultivar. Veel moderne tuinvariëteiten zijn winterhard tot ongeveer –10 tot –15 °C wanneer de bodem goed doorlatend is. In strengere winters of op natte gronden kan een beschermende laag bladeren of compost nuttig zijn. Sommige soorten uit warmere streken zijn minder winterhard en worden daarom als kuipplant of kasplant gehouden.
Door de combinatie van een lange bloeiperiode, elegante bloemen, een rijke kleurenvariatie en een uitzonderlijk lange houdbaarheid als snijbloem is Alstroemeria een waardevolle tuin- en bloemisterijplant. De bloemen blijven vaak twee weken of langer mooi in een vaas, waardoor zij zowel in particuliere tuinen als in de professionele sierteelt een vaste plaats hebben verworven.
Alstroemeria (Incalelie of Peruaanse lelie) is een geslacht van meerjarige, kruidachtige planten uit de familie Alstroemeriaceae. Het geslacht omvat ongeveer 50 tot 60 soorten die van nature voorkomen in Zuid-Amerika, voornamelijk in Chili, Brazilië, Peru en Argentinië. Door hun langdurige bloei, opvallende bloemen en uitstekende houdbaarheid als snijbloem behoren Alstroemeria’s wereldwijd tot de populairste sierplanten voor borders, bloemperken en boeketten.
