Inleiding
Klimop tegen een oude muur kan er idyllisch uitzien. Een gevel die volledig met groen is bedekt, lijkt rechtstreeks uit een tuinmagazine te komen. Maar achter dat mooie groene uitzicht kan zich een probleem ontwikkelen dat pas zichtbaar wordt wanneer de schade al aanzienlijk is.
Klimop en andere klimplanten kunnen zich jarenlang ongestoord uitbreiden. Ze kruipen omhoog langs de gevel, tussen voegen en over dakranden. Ondertussen kunnen hun wortels, hechtorganen en dikke stengels steeds meer druk uitoefenen op de constructie.
Voegen zijn bijzonder kwetsbaar.
Een van de eerste problemen ontstaat vaak bij de voegen tussen de stenen. Klimplanten zoeken ieder klein spleetje en kunnen daarin binnendringen. Naarmate de plant dikker wordt, kunnen wortels en stengels de voeg verder openwerken.
Bij een oude of verweerde gevel is het risico groter. Voegen die al poreus of beschadigd zijn, bieden klimplanten gemakkelijk houvast. Regenwater kan vervolgens dieper in de muur dringen, waardoor vorstschade en verdere verwering kunnen ontstaan.
Het probleem kan daardoor zichzelf versterken: een kleine beschadiging wordt een grotere opening, waarin de plant opnieuw verder kan groeien.
Niet alleen de voegen kunnen beschadigd raken
Het is een misverstand dat alleen de mortel tussen de stenen gevaar loopt. Ook de stenen zelf kunnen worden aangetast, vooral wanneer ze poreus, verweerd of al beschadigd zijn.
Stengels kunnen zich vastzetten in kleine scheurtjes en oneffenheden. Bij planten die zich sterk aan de ondergrond hechten, kunnen de hechtwortels of hechtorganen bovendien bijzonder moeilijk te verwijderen zijn.
En daar ontstaat nog een tweede probleem: wie een jarenlang gegroeide klimplant uiteindelijk van de muur wil verwijderen, kan soms stukken van een verzwakte voeg of zelfs delen van het oppervlak van stenen meetrekken.
Het groen stopt niet aan de dakrand
Een klimplant die eenmaal goed groeit, kent bovendien geen grenzen. Van de gevel gaat hij naar de dakrand, vervolgens naar de dakpannen en uiteindelijk naar de nok.
Daar kunnen nieuwe problemen ontstaan.
Bladeren, takjes en stengels kunnen terechtkomen in dakgoten en afvoerbuizen. De afvoer raakt geleidelijk verstopt, waardoor regenwater niet meer normaal kan wegstromen.
Het gevolg kan zijn dat water over de dakrand loopt, tegen de gevel terechtkomt of in plaatsen binnendringt waar het helemaal niet hoort te komen.
Bij een grote hoeveelheid begroeiing kan ook het onderhoud van het dak sterk worden bemoeilijkt. Een dakgoot reinigen wanneer die volledig door een klimplant is overwoekerd, is een heel andere klus dan een gewone jaarlijkse schoonmaak.
Een klimplant moet je dus niet zomaar zijn gang laten gaan
Wie klimop of een andere klimplant tegen een muur laat groeien, moet beseffen dat het geen statische gevelbekleding is. Het is een levende plant die blijft groeien en voortdurend nieuwe ruimte zoekt.
Regelmatig snoeien is daarom geen luxe. Controleer daarbij niet alleen de zichtbare bladeren, maar ook:
- de voegen tussen de stenen;
- scheuren en beschadigingen in de gevel;
- de dakrand;
- dakpannen;
- dakgoten;
- regenpijpen en afvoerbuizen;
- plaatsen waar de plant onder dakpannen of andere constructiedelen groeit.
Hoe langer je wacht, hoe moeilijker het wordt om de plant gecontroleerd te verwijderen.
Mooi is niet altijd onschuldig
Klimplanten kunnen een gevel prachtig aankleden en hebben zeker hun plaats in een tuin. Maar een muur volledig laten overwoekeren zonder regelmatig onderhoud is niet zonder risico.
Zeker bij oude muren, poreuze bakstenen, verweerde voegen en gevels die al beschadigingen vertonen, is voorzichtigheid geboden.
Een groene gevel kan dus bijzonder mooi zijn — maar wie alleen naar het uiterlijk kijkt, ziet niet altijd wat er zich achter het groen afspeelt.
Mijn advies: laat een klimplant nooit jarenlang ongecontroleerd zijn gang gaan. Houd hem onder controle, controleer regelmatig de gevel en zorg ervoor dat hij niet tot op het dak en in de regenwaterafvoer kan doorgroeien.